Een obligatie is geen gegarandeerde belegging
De meeste mensen zien een obligatie als een soort veilige lening aan een bedrijf of overheid. Je leent je geld uit en krijgt daarvoor periodiek rente uitgekeerd. Aan het eind van de looptijd krijg je je geld weer terug. Dit lijkt misschien heel zeker, maar er zijn situaties waarin je niet alles terugkrijgt wat je hebt ingelegd. Bedrijven en zelfs overheden kunnen namelijk in moeilijkheden komen, waardoor ze soms niet aan hun betalingsverplichtingen kunnen voldoen.
Renterisico zorgt voor schommelingen in waarde
Een veelvoorkomend risico bij obligaties heet renterisico. Dat betekent dat de waarde van een obligatie daalt als de rente op de markt stijgt. Dit komt doordat nieuwe obligaties dan aantrekkelijker worden ten opzichte van jouw huidige obligatie, omdat ze een hogere rente bieden. Als je tussen de looptijd door je obligatie wilt verkopen, kun je te maken krijgen met koersverlies. Het blijft dus niet altijd bij de afgesproken rente – de waarde van je belegging kan tussentijds flink veranderen door de rente op de financiële markt.
Kredietrisico: kans op verlies door betalingsproblemen
Kredietrisico speelt altijd een rol, ook bij obligaties. Dit gaat om de kans dat de instelling die het geld leent, uiteindelijk niet voldoende vermogen heeft om jou je rente of hoofdgeld terug te betalen. Denk bijvoorbeeld aan bedrijven die failliet gaan. In zo’n geval kun je (een deel van) je geld verliezen. Obigaties van bedrijven met een hoge kredietwaardigheid zijn meestal minder risicovol dan die van ondernemingen met een zwakkere financiële positie. Overheidsobligaties zijn doorgaans veiliger, maar ook hier bestaat er geen absolute zekerheid.
Inflatierisico en het verlies van koopkracht
Naast het krediet- en renterisico moet je als belegger ook rekening houden met inflatie. Inflatie betekent dat het geld in de loop van de tijd minder waard wordt. Krijg jij bijvoorbeeld jarenlang hetzelfde rentepercentage, maar stijgen de prijzen om je heen, dan kan de waarde van jouw rendement tegenvallen. Met andere woorden: je kunt met het geld dat je terugkrijgt minder kopen dan je had gehoopt. Dit inflatierisico is vooral zichtbaar bij obligaties met een vaste rente.
Risico’s worden vaak onderschat
Omdat obligaties over het algemeen minder heftig bewegen dan bijvoorbeeld aandelen, worden de risico’s vaak onderschat. Veel mensen denken dat een obligatie altijd zekerheid biedt. Toch zijn er genoeg voorbeelden van situaties waarin beleggers geld zijn kwijtgeraakt omdat een bedrijf of land niet meer kon betalen, of doordat de rente onverwacht steeg. Het is verstandig om de mogelijke gevaren niet uit het oog te verliezen bij het beleggen in obligaties, ook al lijken ze op het eerste oog veilig.
Verspreiden van risico’s bij obligaties
Wie kiest voor obligaties kan zelf invloed uitoefenen op het risico door goed te spreiden. Dit kan op verschillende manieren. Zo kun je bijvoorbeeld kiezen voor obligaties van meerdere bedrijven en overheden tegelijk, of variëren in looptijd en type. Ook het combineren van obligaties uit verschillende landen kan helpen. Op die manier verklein je de kans dat al je geld in één keer geraakt wordt door tegenslag bij één lener of door een ontwikkeling op de markt. Spreiding is een sleutelwoord in algemeen beleggingsbeleid en helpt om klappen op te vangen.
De waarde van goede informatie vooraf
Wie gaat beleggen in obligaties doet er goed aan om zich vooraf goed in te lezen. Het is handig om te weten wanneer risico’s groter zijn. Bijvoorbeeld bij obligaties van bedrijven in een lastige sector, of op momenten dat de rente erg kan gaan schommelen. Vergelijk verschillende aanbieders en kijk naar de kredietbeoordeling van de partij waar je gaat instappen. Vraag jezelf altijd af hoeveel risico je wilt nemen en of het past bij wat je voor ogen hebt. Heldere informatie is in het algemeen de basis voor een verstandige keuze.
Veelgestelde vragen over risico’s bij beleggen in een obligatie
Wat gebeurt er als het bedrijf achter mijn obligatie failliet gaat?
Als een bedrijf failliet gaat, is de kans groot dat je het geld dat je hebt uitgeleend via obligaties helemaal of deels niet terugkrijgt. Hoeveel je precies terugkrijgt, hangt af van wat het bedrijf nog bezit en hoe de schuldeisers worden betaald.
Hoe beïnvloedt de rente mijn obligatie?
Wanneer de marktrente stijgt, daalt meestal de waarde van bestaande obligaties, omdat nieuwe leningen een hogere rente bieden. Wil je je obligatie vóór de einddatum verkopen, dan kun je hierdoor minder terugkrijgen.
Wat bedoel je met inflatierisico bij obligaties?
Inflatierisico betekent dat de waarde van je rendement kleiner wordt als de prijzen stijgen. Je krijgt hetzelfde bedrag aan rente, maar dat geld is door de prijsstijging minder waard.
Is het altijd verstandig om te beleggen in een obligatie?
Obligaties zijn niet altijd de veiligste keuze. Kijk goed naar het risico, let op de kredietwaardigheid van de lener, en denk na of je het geld voor langere tijd wilt vastleggen met kans op schommelingen in waarde.
Kan ik mijn risico spreiden met obligaties?
Je kunt het risico kleiner maken door verschillende soorten obligaties uit verschillende sectoren en landen te kiezen. Ook het beleggen in verschillende looptijden helpt om het risico te verdelen.